pozostałe książki:

Małgorzata Abassy

 

Kultura wobec postępu i modernizacji. Rosja i Iran w perspektywie porównawczej

 

Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2013, ISBN 978-83-233-3536-8, 592 s.



Punktem wyjścia do porównywania Rosji i Iranu jest fakt, że obydwa te kraje zderzyły się z kulturą zachodnią jako fascynującą i zagrażającą jednocześnie. W próbach jej oswojenia ówczesne elity społeczne wygenerowały wiele problemów i pytań, które są aktualne do dzisiaj: czym jest wolność, demokracja, prawo? Jakie jest miejsce religii w życiu człowieka i państwa? Czy potęga państwa powinna być stawiana ponad prawem jednostki do dobrobytu? Dążenie do przeszczepienia na rodzimy grunt obcych wzorców zderzyło się z równie silnym pragnieniem ochrony własnej tożsamości. Z kolei owa sprzeczność spowodowała tragiczne pęknięcie wewnątrz kultury, na wszystkich jej poziomach: społecznym, politycznym i ekonomicznym. Takie były początki kryzysu, który trwa do dziś i pogłębia się nieustannie.

Z perspektywy historii rozwój kultury jawi się jako uporządkowany ciąg przyczyn i skutków. Tak naprawdę jednak jest to dramat, pełen niespodziewanych zwrotów akcji, niespełnionych nadziei i zmarnowanych szans. Zrozumienie tego, co zostało utracone i niezrealizowane jest o wiele ważniejsze niż konstatacja faktów historycznych, dlatego, że to niespełnione marzenia stanowią siłę napędową kultury i decydują o jej żywotności i poziomie agresji wobec kultur uznanych za obce. Zaspokojenie pragnień to możliwość zahamowania kryzysu i zażegnania konfliktów, które mogą przybrać globalny charakter.