pozostałe książki:

Małgorzata Abassy

 

Irańska inteligencja w XIX wieku i Rewolucja Konstytucyjna (1905-1911)

 

Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2010, ISBN 978-83-233-2954-1, 222 s.



Inteligencja wyraża się najpełniej w rewolucjach. Stanowią one sprawdzian jej skuteczności w przekazywaniu idei elitom politycznym i masom. Specyfika irańskiej inteligencji wyrażała się w fakcie, że w jej szeregach znalazło się wielu szyickich duchownych. Byli oni przygotowani do zareagowania na wyzwania nowych czasów: potrafili dyskutować, debatować i udowadniać swoje racje, mieli stabilny fundament ideowy stworzony przez islam, posiadali narzędzia rozpowszechniania swoich idei, cieszyli się autorytetem społecznym, potrafili oddziaływać na masy, posiadali własne zaplecze ekonomiczne co czyniło ich niezależnymi od szacha. Stosunkowo nieliczna grupa świeckiej inteligencji nie mogła się z nimi mierzyć pod żadnym względem. Nie dziwi zatem fakt, że pierwsza irańska konstytucja była świecka w swojej treści i religijna w swojej istocie. Co więcej, stała się ona wzorem dla konstytucji Islamskiej Republiki Iranu, która obowiązuje do dziś.