pozostałe książki:

Małgorzata Abassy

 

Inteligencja a kultura. O problemach samoidentyfikacji dziewiętnastowiecznej inteligencji rosyjskiej

 

Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2008, ISBN 978-83-233-2562-8, 277 s.



Inteligencja rodzi się na granicy dwóch kultur, dwóch warstw społecznych, dwóch nieprzystających do siebie systemów politycznych. Fakt ten sprawia, że inteligencja przyjmuje na siebie rolę pośrednika-mediatora: nigdzie nie przynależąc w pełni próbuje godzić sprzeczności. Rosyjska inteligencja odzwierciedliła swoim istnieniem wszystkie tragiczne skutki zderzenia kultur: była grupą idealistów oddanych „sprawie” i gotowych za nią zginąć; marzycieli, którzy zatruli umysły niższych warstw koncepcjami ziemskiego raju i społecznej sprawiedliwości; nauczycielami, którzy nie zdołali przekazać uczniom wypracowanych ideałów. Rewolucja październikowa przyniosła zniszczenie dziewiętnastowiecznej inteligencji jako grupy społecznej o ukształtowanym etosie służby ludowi. Przetrwały jednak jej ideały. A co najważniejsze: przetrwały wyzwania, na które nie zdołała odpowiedzieć. Do najważniejszych z nich należy to, które jest zawarte w ciągle aktualnym pytaniu: Czy Rosja należy do Zachodu?